Kısa Tanım
Türev piyasa, değeri bir dayanak varlığa bağlı olan kontratların işlem gördüğü piyasa türüdür. Dayanak varlık; kripto para, hisse, emtia, endeks veya farklı bir finansal varlık olabilir. Futures, perpetual ve opsiyon kontratları türev piyasalara örnek verilebilir. Spot piyasada varlık doğrudan el değiştirirken, türev piyasada işlem genellikle kontrat üzerinden yapılır. Bu yapı; vade, teminat, kaldıraç, prim, fonlama veya likidasyon gibi ek kavramlarla birlikte çalışabilir. Türev piyasa, fiyat hareketine farklı yollarla maruz kalmayı sağlar; ancak tek başına daha iyi sonuç, daha düşük risk veya kesin yön bilgisi anlamına gelmez. Ürün türüne göre risk yapısı ciddi biçimde değişebilir. Bu ayrım, türev piyasaları spot sahiplikten ayıran kontrat mantığını netleştirmeye yardımcı olur.
Neden Önemli?
Türev piyasayı anlamak, spot piyasa ile kontrat temelli yapılar arasındaki farkı ayırt etmek için önemlidir. Aynı dayanak varlık farklı türev ürünlerde farklı risk, vade ve teminat mantığıyla işlem görebilir. Bu nedenle futures, perp ve opsiyon gibi başlıklar birbirine karıştırılmamalıdır. Temel ayrımlar bilinmeden yapılan yorum eksik kalabilir. Bu kavram, ileri piyasa başlıkları için temel zemin oluşturur. Detaylı kullanım alanları, riskler ve sık yapılan hatalar ilgili videoda daha kapsamlı ele alınır. Bu yüzden türev piyasa, ürün türü ve kontrat koşullarıyla birlikte ele alınmalıdır.
İlgili Kavramlar
- Dayanak varlık
- Futures piyasa
- Perp piyasa
- Opsiyon piyasası
- Kaldıraç